بندر جده روز جمعهء شانزدهم شهر ذيقعدة الحرام يك ساعت از ظهر گذشته واپور در كنار اسكلهء جده لنگر انداخت . و تمام سيرش از سويس به جده بدون معطلى شصت و هشت ساعت بود . و در اين واپور به واسطهء كثرت جمعيت و تنگى جا سه نفر از عربها در انبار تلف شده و چند نفرى هم ناخوش شده بودند . و قريب سه ساعت واپور در اسكلهء جده معطل شده و هيچ قايق و كرجى به نزديك او نيامد ، تا حكيم دولتى قرانطين با عملجات قرانطين ابتدا به كشتى آمدند و ديدند و گرديدند و تحقيقات كردند و معلوم نمودند كه در ميان واپور ناخوشى بدمسرى نيست . آن وقت اجازهء دخول اشخاص را به جده دادند . و كرجيها و قايقها آمدند و مردم را حمل مىنمودند و كرايهء قايق را زياده از مأخذ مىگرفتند . گفتند : اين سه قسمت مىشود ، يكى را حكومت مىبرد ، و يكى را قونسول هر دولت ، و يكى را قايق‌چى . در تمام نقاط مملكت عثمانى همه‌جا ماليات گزاف از قايق‌چيها مى - گيرند خاصه در جده . قرنطينه و ابتدا حجاج را در كرجى و قايق مىآورند دم عمارت قرانطين‌خانه كه كنار درياست و متصل به شهر . و اشخاص بدون اسباب و اموال در اين محوطهء محفوظه پياده مىشوند . و به هريك نوشتهء چاپى كه اجازهء قرانطين است مىدهند و از هريك نيم مجيدى كه دو هزار و پانزده شاهى پول ايران است مىگيرند . بعد در همانجا محوطهء ديگر است كه تذكرهء او را مىبينند و صحه مى - گذارند . و از بابت صحهء تذكره نيز هر نفرى نيم مجيدى و چند پاره كه قريب سه هزار دينار پول ايران است مىگيرند . تذكره‌خانه و در اين محوطه ، تذكره‌خانه [ اى ] از جانب قونسول هر دولتى گماشته . در آنجاست كه مراقبت احوال حجاج خود را مىنمايد كه ظلمى